Chuyện Lừa và Ngựa

                                                                                         (Tác giả Vũ Đức Cảnh)

          Niềm vui đem chia sẻ với mọi người thì vui gấp lên nhiều lần. Nỗi buồn (gánh nặng) chia sẻ với mọi người thì nó sẽ giảm đi nhiều lần.

         Chuyện kể rằng, Ngựa và Lừa cùng là vật nuôi trong gia đình một ông chủ. Nói cách khác, chúng phục vụ cùng một chủ. Vì thân phận sinh ra khác nhau nên chúng cũng được giao những việc khác nhau phù hợp với sở trường của chúng. Ngựa thì nhanh nhẹn nên được người chủ cưỡi mỗi khi đi công việc. Lừa thì không nhanh nhẹn bằng Ngựa nhưng bù lại nó có phù hợp với việc mang vác nặng. Vì vậy nó hay chuyên chở các đồ đạc mỗi khi ông chủ đi công việc.

           Một hôm, ông chủ đi mua hàng ngoài chợ. Ông chủ mua nhiều đồ quá, chất hết lên lưng Lừa. Ngựa thì chỉ chở mình ông chủ nhẹ tênh trên lưng nên nó không bị mệt. Lừa đi những bước nặng nề, cầu khẩn Ngựa hãy san sẻ bớt gánh nặng giúp mình. Ngựa dửng dưng bảo rằng, việc ai người ấy làm. Lừa vì làm việc nhiều vất vả, cộng với chuyến hàng hôm nay đã vắt kiệt sức của nó nên nó ngã lăn ra chết. Thế là ông chủ bèn chất hết đồ đạc lên lưng Ngựa. Từ nay Ngựa phải thay Lừa gánh vác cả ông chủ và hàng hoá, đồ đạc. Sau khi Lừa chết, Ngựa hối hận, nếu mình biết san sẻ công việc với Lừa thì đâu đến nỗi khổ như thế này.

         

          Nói câu chuyện Lừa - Ngựa ra để răn đời đó thôi.

          Nhưng thời nay những điều ngược với câu chuyện trên lại có nhiều. Một số người thích oai, thích to, thích nổi bật, ...., coi mình lúc nào cũng phải nhất, không bao giờ chịu đứng thứ nhì. Mọi việc dù to, dù nhỏ ôm hết, quyết hết,... bởi họ sợ chia việc cho người khác lại sợ phải chia sẻ bổng lộc. Phân việc cho người khác phụ trách sợ bị lộ chuyện về tiền nong. Vì vậy, dù các cụ có câu:"Ôm rơm rặm bụng" nhưng họ chấp nhận ôm cả gai chứ chẳng ôm rơm.
          Những người ấy không chịu san gánh nặng trên vai mình cho người khác gánh hộ, chỉ vì mỗi chữ "oai", chỉ vì coi mình là nhất. Nếu san cho người khác thì sợ họ làm hỏng việc.
          Một người không thể làm một lúc được nhiều việc. Cho nên công việc ì ạch, bê trễ, quản lí không nổi,... trong khi đó những người xung quanh thì chơi dài. Khi xảy ra chuyện chẳng có ai chịu trách nhiệm hộ cả, vì một mình mình ôm thì mình mình chịu cả. Không đổ tại ai được.
          Con Ngựa nó không chịu mang vác cho con Lừa, đến khi con Lừa chết thì Ngựa phải è cổ ra mà gánh nặng cả phần mình lẫn phần Lừa.
          Xét thấy những người như thế là những người dại (không dám nói họ Ngu). Các cụ có câu:"Ăn một mình đau tức, làm một mình cực thân" và  "Tham thì thâm" - Điều đó quả không sai.

          Trong tự nhiên có những điều nó cứ trái ngược là vậy.

Cải tiến cải lùi

(Chuyển từ website cũ vuduccanhgv.com của tôi về đây)

                                                                     (Tác giả Vũ Đức Cảnh)

Bao giờ cho đến ngày xưa,
Tiền lương dù ít nhưng thừa niềm vui,
Ngày nay, nghĩ thật bùi ngùi,
Cải tiến cải lùi, loạn xạ cả lên.

Có hình dạng, chẳng có tên,
Nhà chẳng có nền, móng vững được chăng?
Đánh giá mang tính cào bằng,
Giỏi, dốt, nhì nhằng,...một giỏ xếp chung.

Bề trên thì cứ ung dung,
Kẻ dưới lùng nhùng, chẳng thấy đường ra,
Thông tư - ta cứ ban ra,
Tắc tư - là việc của nhà các ngươi.

Mưu sự là việc của người, (1)
Thành bại là việc của giời - không sai,
Thành công: bọn ta - thiên tài,
Thất bại: do phải thiên tai, mệnh giời, (2)

Các ngươi chớ có lắm lời,
Thông - tắc ra đời, buộc phải thực thi,
Hãy quên ngày xưa ấy đi,
Cúc cung tận tuỵ - đến kỳ nâng lương.

Chú thích: (1) Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên.
                 (2) Mất mùa thì tại thiên tai, Được mùa thì tại nhân tài mà ra.

Chuyện về hai bông lúa

(Chuyển từ website cũ vuduccanhgv.com của tôi về đây)

                                                                               (Tác giả Vũ Đức Cảnh)

          Thỉnh thoảng đi dạy học, tôi thường đi tắt qua cánh đồng để đến trường. Trên cánh đồng, tôi được ngửi hương lúa, ngắm thảm lúa đang ngả màu vàng xuộm. Thích nhất là tôi lại được nghe cuộc trò chuyện thì thầm nhưng cũng không kém phần thú vị của hai bông lúa.
          Tạm gọi chúng theo hình dáng của chúng: BÔNG LÚA CÚI ĐẦU và BÔNG LÚA ƯỠN NGỰC.
          - Này anh bạn. Anh có nhìn thấy gì xung quanh không?  Bông Lúa Ưỡn Ngực hỏi.
          - Không, hình dáng của tôi thế này thì làm sao mà nhìn được cái gì.  Bông Lúa Cúi Đầu nói.
          - Anh thấy không, tôi nhìn thấy bầu trời xanh, thấy sóng lúa nhấp nhô, thấy đàn cò đang mải mê kiếm ăn, .... và được hưởng làn gió mát mơn man cơ thể tôi. Bông Lúa Ưỡn Ngực nói.

          - Anh sướng thế còn gì, còn tôi phải nuôi nấng đàn con đông đúc của tôi. Vì vất vả làm nuôi con mà lưng tôi còng, hơn nữa làm tối làm ngày thì còn đâu mà ngắm mới nghía cái gì nữa. Bông Lúa Cúi Đầu nói.
          - Này anh bạn, sao lúc nào anh cũng phải khổ thế nhỉ? Cứ như tôi có thảnh thơi không. Bông Lúa Ưỡn Ngực hỏi.
          - Không được anh ạ! Tôi phải nuôi đàn con, để chúng lớn giúp ích cho đời. Vì thế lưng còng hay hình dạng xấu xí  hoặc không được ăn chơi tôi cũng chấp nhận. Tôi phải cống hiến cho đời những đứa con của mình. Bông Lúa Cúi Đầu nói.
          - Ối dào! Cống với chả hiến. Cứ biết cái đời mình sướng cái đã, hơi đâu mà lo cho người khác. Bông Lúa Ưỡn Ngực  nói.

          - Anh nghĩ sai rồi. Nuôi đàn con để dâng gạo cho đời. Và cũng chính nuôi đàn con thì mình mới có các thế hệ cháu chắt nữa chứ. Tôi nghĩ việc làm của tôi chỉ có đời mới phán xét được thôi. Còn anh, anh chẳng phải nuôi đứa con nào nên anh cứ chổng ngược giữa trời, anh kiêu hãnh, anh biết mọi thứ nhưng anh chẳng giúp được gì cho đời.
          - ?!?

 Lời bàn: Bông lúa uốn mình bao giờ cũng là bông lúa nhiều hạt.

Ao làng

          "Ta về ta tắm ao ta

          Dẫu trong dẫu đục, ao nhà vẫn hơn".

          Câu ca dao xưa, đưa tôi về kí ức của một thời tuổi thơ tuyệt đẹp.

          Ao.... Cái tên ao của ngày xưa, ngày nay nghe có vẻ lạ. Tại sao vậy? Xót xa thay! Ao bây giờ đâu còn là ao nữa. Nên đặt cho nó cái tên gì bây giờ? Thật khốn khổ cho cái đời ao. Trông chúng như một bể nước thải kinh khủng mà ai đi qua cũng phải nín thở.

          Nhớ lại ngày xưa. Mỗi trưa hè trốn mẹ, mấy thằng trẻ con cùng xóm chúng tôi lại ra cái ao Cổng Chầu của làng để tắm. Ở đó, đầm mình trong làn nước mát, chúng tôi thoả thích được thưởng thức mùi hoa sen thơm ngát. Lặn ngụp chán chê, thằng nào thằng ấy lại thi nhau lấy ngó sen. Trong nước mát, ngửi hương sen, ăn ngó sen,..  còn gì thú vị hơn. Lắm hôm chơi đi ẩn, chúng tôi lặn vào trong bụi cây xoà ra ao. Khi lên hai tay hai con ba ba to như cái mũ cối.

          Tắm ao, lỡ có thằng bơi yếu, chuột rút,  thụt chân xuống thùng đấu, uống no bụng nước, sau chúng tôi mới phát hiện ra và kéo lên. Nhưng chẳng sao. Bụng đầy nước ao và ngó sen mà về nhà chẳng đau bụng đau bão gì. Nước ao trong xanh và sạch lắm. Có thể nhìn rõ từng cọng rong rêu, đàn cá dưới làn nước. Nhiều nhà gần ao chỉ cần xây cái bể lọc đơn giản bằng cát sỏi, múc nước ao lên và lọc qua cũng nấu nướng để ăn uống được mà chẳng ai kêu đau bụng, dịch tả,...

          Cái ao nào của làng cũng rộng. Bọn chúng tôi đã tắm ở hết cả các ao của làng. Những cái tên ao như: Cửa Đình, Cổng Chung, Cổng Ải, Ao Chùa, Cổng Chầu, Ông Bếnh, Thứ Giáp, Bà Lân,... đã mãi đi vào kí ức chúng tôi. Các ao rất rộng, chúng tôi những thằng bơi khoẻ nhất nhì trong làng nhưng chẳng có thằng nào bơi qua được chỗ rộng nhất của ao. Rộng nhất là 3 cái ao là ao Cổng Chầu (hay còn gọi là ao Dài), ao Cổng Chung và ao Cổng Ải. Nơi rộng nhất của ao Dài là khoảng 1/2 km (500 mét). Ngoài những ao to đó ra, làng tôi còn hàng chục ao lớn nhỏ khác. Nói là nhỏ nhưng những cái ao đó, cái nào hẹp nhất cũng khoảng 1 mẫu.

          Làng tôi nghèo lắm, đường làng thời ấy đâu có lát gạch hay trải xi-măng như bây giờ, toàn là đường đất. Hệ thống cống rãnh cũng đâu có hiện đại như bây giờ. Nhưng dù trận mưa có to đến đâu thì cứ mưa xong là đường làng ngõ xóm sạch bong và khô ráo. Vì tất cả nước mưa đều được đổ xuống các hồ chứa tự nhiên là những cái ao làng. Mùa hè oi ả, làng tôi chưa có điện. Chỉ quạt nan phe phẩy, vậy mà chẳng ai kêu nóng. Ao làng chính là những chiếc điều hoà nhiệt độ miễn phí cho cả làng mà không máy móc công nghệ hiện đại nào có thể làm thay được nó.

          Những hôm chủ nhật nghỉ học hay các trưa hè, tôi và anh trai con nhà bác tôi, 2 anh em, 2 cần câu và một chiếc giỏ to. Đến cầu ao nhà ông Vàng hoặc nhà ông Ngữ để đặt câu. Chỉ một buổi anh em tôi đã câu được đầy một giỏ to các loại cá rô, trê, trắm, chép,... thậm chí câu được cả những con ba ba nặng vài cân, to bằng cái vung nồi. Chẳng ai cấm đoán, ao của làng mà, câu bao nhiêu thì câu.

          Có lẽ mãi mãi, cái ao làng chỉ còn tồn tại trong những câu chuyện của những người ở độ tuổi U40 trở lên mỗi khi kể cho con cháu nghe. Lợi ích của ao làng nhiều lắm. Ấy thế mà chúng bị giết hại không thương tiếc. Xin phép cụ Tú Xương để sửa câu thơ của cụ thành:

                   "Ao kia rày đã nên đồng,

          Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai."

          Làng tôi bây giờ làm gì còn cái ao nào đúng nghĩa của cái ao. Ngày xưa cái ao nào cũng rộng, cũng sạch. Các ao trong làng đều ăn thông với nhau. Nay thì chúng thành những cái ao tù, hẹp, nước đen ngòm, đặc quánh, mùi kinh khủng và nói ngoa một tí :"Ta có thể cắm được que hương xuống mặt nước ao mà que hương không đổ"

          Hậu quả là mỗi khi trời nắng, dân làng nóng kinh khủng, kể cả có điện. Tuy rất nóng nhưng ai còn muốn tắm ao nữa. Bây giờ có ai  xuống  tắm ao mà người đó không bị coi là kẻ điên, là loại hâm hấp, chập mạch thì đó mới là chuyện lạ. Chẳng gia đình nào còn dám cho con ra ao làng để tắm nữa. Nếu cho chúng ra tắm thì về nhà bố mẹ chúng lại tốn thêm tiền thuốc chữa ghẻ lở, chữa đau mắt. Từ lứa tuổi 35- 40 của chúng tôi trở lên, cả con trai lẫn con gái trong làng ai cũng biết bơi, có thể nói không ngoa là 100% biết bơi. Ngày nay bọn trẻ không biết bơi nguyên nhân do đâu? Bao nhiêu cái chết thương tâm do không biết bơi cũng từ nguyên nhân này mà ra. Vì hồ bơi tự nhiên của chúng là những cái ao đã không còn. Nếu còn thì cũng là những ao nước đen ngòm, mùi kinh khủng.

          Ôi! Còn đâu nữa cái ngày xưa ấy. Câu ca dao rất hay, tưởng như nó được tồn tại mãi như một triết  lí nhân văn với người Việt ta.

          Nhưng nay, câu ca dao này đang có nguy cơ bị chết yểu. Xót xa thay....

           Ta bây giờ còn muốn tắm ao ta ?!?!?

Xin cho nhận xét, bình luận vào đường dẫn Không có nhận xét nào:  ở bên dưới của bài viết

Cái đáng sợ của lòng đố kị

Sự đố kị, đó là bản chất của người không tiến bộ. Là bản chất của những con người có lòng dạ hẹp hòi, nhỏ nhen. Họ không muốn cho ai hơn mình, họ cho rằng mình là nhất, những người khác là xấu, họ chỉ muốn không ai bằng họ. Câu chuyện sau đây cho bạn thấy điều đó.

          Hai anh Giáp và Ất là hàng xóm của nhau. Mẹ của hai anh cùng sinh ra hai anh trong một ngày. Hai anh được hai bà mẹ nuôi chu đáo, ăn học tử tế. Hai anh mỗi người một chí hướng.

          Trên con đường thực hiện chí hướng của mình, anh Giáp luôn gặp thuận lợi trong khi đó anh Ất luôn gặp khó khăn hoặc thất bại. Anh Giáp thì luôn quảng đại rộng rãi, ngược lại, anh Ất thì luôn hẹp hòi ích kỉ.

          Anh Giáp thì suốt ngày vui vẻ, xởi lởi còn anh Ất thì suốt ngày đêm than thở, than thân trách phận, kêu Trời và trách Trời bất công.

          Tiếng kêu than của anh Ất đã đến được tai của Trời. Trời sai một vị thần đến gặp anh ta. Vị thần đã nói với anh Ất rằng:

          - Trời đã nghe được những lời than trách của anh rồi. Trời sai ta xuống giúp anh đây!

          Anh Ất mừng rỡ cảm ơn vị thần rối rít. Vị thần nói:

          - Trời cho anh ước bất kì điều ước gì. Nhưng với điều kiện....

          Anh Ất nhanh nhảu:

          - Điều kiện gì con cũng chấp nhận!

          Vị thần đáp:

          - Trời cho anh ước gì cũng được nhưng nếu điều ước ấy của anh thành hiện thực, Trời cho anh được một thì cho gã hàng xóm của anh (anh Giáp) phải được gấp đôi của anh. Anh đồng ý không?

          Anh Ất gật đầu đồng ý. Vị thần cho anh ước một điều ước. Anh Ất suy nghĩ một hồi lâu và bảo với vị thần:

          - Ngài hãy về bảo với Trời cho tôi được mù một con mắt.

         

          Bạn hãy suy nghĩ về điều ước của anh Ất và số phận anh hàng xóm, khi điều ước của anh Ất được thành hiện thực.

Dòng sông bình an

                  (Vũ Đức Cảnh)

Tên quê mình là "Dòng sông bình yên",
Bình Giang đó bao nhiêu đời vẫn vậy,
Những dòng sông vẫn quanh năm xuôi chảy,
Nước xanh trong tôm cá tự do bơi.

Những trưa hè tôi trốn mẹ đi chơi,
Cùng lũ bạn rủ nhau ra sông tắm,
Thi nhau bơi tha hồ ngụp lặn,
Lỡ đuối chân, nước đầy bụng uống no.

Và tối về yên giấc ngáy o o,
Bụng chẳng đau vì uống toàn nước sạch,
Mẹ làm đồng cả ngày không mang nước,
Mang làm gì, khát đã có nước sông.

Còn bây giờ tội nghiệp những dòng sông,
Đang oằn mình quặn đau, đang chờ chết,
Nước không trong, một màu đen đặc sệt,
Toả ra mùi hôi thối, thật là kinh.

Các dòng sông nhận nước "đúng quy trình",
Từ bao nguồn dân sinh cùng công nghiệp,
Nước công ty, làng nghề, ... trông đến khiếp,
Xả thẳng vào đầu độc các dòng sông.

Bạn có nghe dòng sông khóc đó không?
Bạn có thấy dòng sông đang giận dữ?
Sông như mẹ cho ta bao nguồn sữa,
Bạn một ngày không uống nước được chăng?

Hãy để sông mang đúng nghĩa "bình giang"!
Đừng làm bẩn nguồn sữa nuôi ta lớn!
Trong cuộc sống bao lo toan bận rộn,
Có khi nào bạn nghĩ đến dòng sông?

Tự bao đời thơ nhạc với dòng sông,
Sông là nguồn cho thơ ca nhạc hoạ,
Công nghiệp hoá nay thành công nghiệp hoạ,
Mang cho người bao bệnh tật nguy nan.

Tên quê mình là 'Dòng sông bình an",
Đừng vì tiền mang sông ra bức tử,
Hãy vì sông vì muôn đời con cháu,
Để muôn đời quê mình mãi "Bình Giang".

Chú thích: Quê tôi là huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.
           
    (Vũ Đức Cảnh đã đăng trong facebook Vũ Đức Cảnh, ngày 18-4-2017)

Chuyện về chiếc gương trung thực

         Tôi là một chiếc gương như bao nhiêu chiếc gương khác. Xuất thân của tôi cũng chẳng lấy gì làm cao sang, chỉ từ những hạt cát nhỏ. Qua quá trình sàng lọc, nung nấu với các chất phụ gia khác ở nhiệt độ trên 2000 độ C, tôi trở thành tấm kính phẳng. Tấm kính được tráng một lớp bạc vào một mặt và trở thành tấm gương.

          Sau khi được cắt mài, được lồng một chiếc khung đẹp, một chiếc gương đã ra đời. Nhưng đó chỉ là mặt vật chất, thân thể của tôi. Còn cái hồn thì chưa có.

          Tôi may mắn được một Bà Tiên có tên là Trung Thực đỡ đầu. Bà phù phép, thổi vào tôi một luồng khí, làm cho tôi trở thành chiếc gương thông minh. Bà Tiên đặt tên khai sinh cho tôi là Chiếc Gương Trung Thực. Tôi có nhiều ưu điểm so với những chiếc gương khác. Vì tôi là con của Bà Tiên Trung Thực nên tính nết tôi cũng vậy. Tôi không bao giờ phản ánh gian dối.

          Tôi được bày bán ở chợ. Một sáng đầu thu rất đẹp, sau khi được chủ hàng bày ra quầy hàng, tôi được một phụ nữ đến hỏi mua. Tôi sung sướng vì từ nay tôi đã có chủ, vì từ nay tôi được làm việc, được phục vụ.

          Bạn biết không? Cô chủ của tôi không còn trẻ nhưng rất xinh đẹp. Mới trông, ai cũng trầm trồ vì vẻ quý phái, mặt hoa, da phấn và đài các. Tôi thầm mong, mình sẽ được cô chủ quý mến - như những gì tôi cảm nhận về cô.

          Sáng đầu tiên sau ngày được mua về, tôi dậy sớm. Từ chỗ ngồi của mình trên tường nhà, tôi quan sát mọi vật trong nhà cô chủ với một vẻ kiêu hãnh đầy tự hào. Vài tia nắng thu đầu tiên của ngày mới lọt qua khe cửa vào trong nhà làm cho mọi vật thêm đẹp. Chúng càng đẹp hơn khi hình ảnh của chúng được phản chiếu trong tôi.

          Cô chủ tôi thức dậy, sau khi đánh răng rửa mặt , cô bước đến bên tôi cô soi mình vào tôi. Tôi cất tiếng chào:

          - Kính chào cô chủ! Cô thật là xinh đẹp!

          Cô chủ ngạc nhiên, không hiểu tiếng nói phát ra từ đâu. Cuối cùng, tôi phải tự giới thiệu:

          - Em là gương đây. Em khác với những chiếc gương thông thường. Em có nhiều ưu điểm lắm đấy.

          - Thế à? Em có những ưu điểm gì hãy nói cho ta nghe được không?

          - Ngoài việc em phản chiếu trung thực hình ảnh của cô chủ, em còn đoán biết được tâm trạng, suy nghĩ của cô chủ nữa đấy.

          - Em có thể cho biết tâm trạng và ý nghĩ của chị lúc này được không?

          - Tâm trạng cô chủ thư thái, cô đang suy nghĩ về một việc tốt.

          - Ôi, cảm ơn gương quý của chị. Đúng đấy. Chị đang chuẩn bị đi thăm và giúp đỡ một người bạn đang ốm ở bệnh viện. Ở đó chị gặp lại các bạn đồng môn cấp 3 của chị.

          Cô chủ đi thăm bạn ốm. Tôi ở nhà, ngồi trên tường tôi thấy thích thú và tâm hồn lâng lâng vì lời khen vừa qua của cô chủ. Từ nay tôi sẽ được cô chủ yêu quý. Hằng ngày, tôi sẽ được cô chủ nâng niu chăm sóc bằng cách lau dầu thơm, dầu bóng. Làn da của gương tôi sẽ luôn mịn màng, trong trẻo chẳng kém gì pha lê.

          Đang mải mê suy nghĩ, bỗng cô chủ tôi sầm sầm bước vào nhà. Vì sao cô chủ lại về sớm thế nhỉ? Nhìn cô chủ có vẻ bực tức nhưng vì cô chưa soi mình vào tôi nên tôi chưa biết được tâm trạng cô thế nào.

          Sau khi vào buồng tắm, cô trở ra và đứng trước gương. Vẻ mặt có vẻ thư thái nhưng ẩn sau vẻ thư thái đó là một tâm trạng rất giằng xé. Cô cất tiếng hỏi:

          - Gương quý của ta, hãy nói cho ta biết, hiện nay ta thế nào?

          - Thưa cô chủ, vẻ mặt của cô có vẻ thư thái nhưng tâm trạng cô thật ngổn ngang. Cô bực mình, cáu tiết vì một người bạn của cô cứ nhằm chỗ sai của cô mà góp ý.

          - Sao? Ngươi có thể nói khác đi để ta đỡ bực không?

          - Không được, em là gương và lại là TẤM GƯƠNG TRUNG THỰC nên em chỉ phản ánh trung thực. Em không thể nói điêu được.

          - Thế thì ta mưa ngươi làm gì, ta chăm sóc ngươi làm gì?

          Cô chủ bực quá, đi vào phòng nghỉ, nằm vật ra giường, thở hồng hộc lên vì tức bạn của cô và tức cả tôi nữa. Rồi mọi chuyện lại bình yên, cơn giận của cô cũng mau nguôi. Các sáng tôi đều phục vụ cô chủ như thường lệ.

          Sáng hôm đó, vào một ngày đầu mùa Đông. Tuy là đầu mùa Đông nhưng thời tiết thật đẹp, không nóng cũng không lạnh, rất dễ chịu. Cơ quan cô có hội nghị, cô chuẩn bị trang điểm trước khi lên cơ quan. Đứng trước tôi, cô chủ hỏi:

          - Này gương quý! Ta hôm nay thế nào? Có kẻ nào làm hại ta không?

          - Cô đẹp lắm! Cô yên tâm, sẽ không có ai hại cô chủ nếu cô chủ không hại người ta.

          - Tại sao, có những đứa nó cứ muốn chọc ngoáy ta?

          - Vì cô luôn làm sai, người ta góp ý cho cô giúp cô tránh được cái sai. Sao cô lại bảo người ta chọc ngoáy cô?

          - Tại sao việc gì ta làm bọn nó cũng biết?

          - Vì bản thân họ không phải là người ngu. Những việc cô chủ làm, không quá khó để người ta có thể nhận ra đâu là đúng, đâu là sai.

          - Ngươi bảo ta nên làm thế nàocho bọn nó không đứa nào dám góp ý ta.

          - Thưa cô chủ, điều đó do cô. Cô cứ làm đúng thì ai mà góp ý được. Cô bảo em giúp thì em không giúp được cô đâu, vì em là con của Bà Tiên Trung Thực.

          Cô đến cơ quan dự hội nghị. Chẳng biết họp hành gì mà tới trưa cô mới về. Về nhà cô tức tốc đến trước gương tôi. Cô nhìn thấy hình ảnh cau có, nham nhở của mình phản chiếu trong tôi. Nỗi bực tức của cô dồn nén được bung ra, cô trút giận lên đầu tôi:

          - Tại sao hình ta lại xấu xí thế này?

          - Cô chủ bực tức nên mặt mày nhăn nhó. Nếu cô vui vẻ tươi cười thì gương mặt cô sẽ đẹp ngay thôi mà.

          - Cho ta biết tâm trạng ta thế nào?

          - Cô chủ bực tức vì mọi người lật tẩy được sự giả dối của cô. Ý cô muốn là mọi người phải im lặng, mọi người phải đồng thuận, ủng hộ cho những việc làm giả dối của cô chứ gì?

          - Đúng vậy! Ngươi giúp ta chứ!

          - Cô chủ thông cảm cho em, em là gương TRUNG THỰC chứ không phải là GƯƠNG GIẢ DỐI!

          - Đến lúc ta phải cho ngươi vào góc nhà thôi!

          Nói rồi, cô chủ bực tức bỏ đi. Không cho tôi giải thích lời nào. Cũng vào một ngày đẹp trời sau Tết Dương lịch, cô chủ dọn nhà và tháo tôi mang cất gương tôi vào một góc nhà kho.

          Cô chủ ra chợ, tậu một chiếc gương khác về. Tôi tin là cô chủ sẽ lựa chọn được chiếc gương vừa với ý của cô chủ. Và đúng như tôi dự đoán, cô chủ tậu được chiếc gương biết làm vừa ý cô. Cái phòng ở mới của tôi là một nhà kho nằm liền vách với phòng cũ của tôi ở. Vì vậy tất cả những cuộc trò chuyện của cô chủ với chiếc gương mới tôi đều nghe được cả.

          Tôi sẽ kể cho các bạn nghe vào các ngày sau.

(Vũ Đức Cảnh- 15 giờ ngày 23 tháng 3 năm 2014)

Cảm tưởng khi xem Táo Giao thông

Giao thừa xem Táo Giao thông,

Tôi nghe anh nói mà lòng ngổn ngang,

Anh nằng nặc xin Ngọc Hoàng,

Cho anh có lỗi, anh sang cùng chiều.

Cùng chiều, đi với lũ điêu,

Làm ít nói nhiều, gạt dưới lừa trên,

Chỉ cần đánh trống, ghi tên,

Hết tháng lấy tiền, sống chết mặc bay.

Ngọc Hoàng ơi, Ngài có hay?

Táo như bọn này: hạ giới bất an,

Đói khổ, đau đớn, lầm than,

Kẻ còng lưng làm, đứa thẳng lưng ăn.

Ai mà tỏ ý băn khoăn,

Táo sẽ thù hằn, đá thúng - đụng nia,

Chức lớn: Táo cho ra ria,

Chức bé: Táo buộc chầu rìa bưng bê.

Mỗi năm, Tết đến - Xuân về,

Ngọc Hoàng nghe tấu, vỗ về nhân gian,

Ngài bị bưng bít hoàn toàn,

Ngài dâu biết được thế gian cơ hàn.

Người ngay thì sợ kẻ gian,

Người trung thực, xếp vào hàng kẻ điên,

Đánh đĩ thì dạy chính chuyên,

Trấn của, cướp tiền thì dạy thanh liêm.

Muốn yên thì phải đi đêm,

Ai muốn buồn phiền thì thực, thì ngay,

Làm láo, báo cáo rằng hay,

Làm thế nọ, bảo thế này mới thiêng.

Thẳng thì phải nói rằng nghiêng,

Chẳng cần giỏi, chỉ cần siêng miệng mồm,

Tay bịt mũi, miệng khen thơm,

Bụng tính mưu hiểm, kế thâm hại người.

Ngọc Hoàng ngự ở trên Giời,

Mong Ngài xuống, thử làm người trần gian,

Ngài thấy nhiều chuyện oái oăm,

Ngài hỏi tội lũ "mồm năm miệng mười".

Ngài hạch tội lũ "mọt người",

Ngài vạch kế sách cho đời thêm xuân,

Mong Ngài là đấng "minh quân",

Ngài "có mắt" để cõi trần yên vui.

Chồng em

Ai bảo rằng chồng - ấy cái gông,

Không làm mà cứ chạy lông nhông,
Kiếm không ra nổi đôi đồng cắc,
Sáng xỉn, chiều say, lại cục cằn.

Vợ con phải sớm tối nhọc nhằn,

Lận đận quanh năm để kiếm ăn,

- Ngày lo không đủ hai bữa rượu,
Mày chớ trách ông thượng cẳng chân.

Nghèo khó quanh năm phải nợ nần,
Chồng không tu chí vợ cực thân,
Xung quanh làng xóm luôn giàu có,
Duy nhất nhà ta phải chạy ăn.

Ông chẳng ra ông, thằng dở thằng,

Tính tình gia trưởng lại hung hăng,
Cờ bạc ăn chơi, ông đủ món,
Riêng món làm ăn chỉ loăng quăng.

Chồng em như xe máy hết xăng,
Gầy gò ốm yếu, chẳng còn hăng,
Đến lượt trả bài: - Phanh phệt phoá! (1)
- Phanh phợ, phôm phau phả phấp phôi! (2)

Đêm nằm năn nỉ gọi: - Anh ơi!
- Anh có thương cho cái đời tôi!
Con ta nhỏ dại, ai chăm sóc?
Rồi tới, tương lai chúng tối om.

Chồng nghĩ: - Nhà ta bị om xòm,
Tuổi ta trai tráng lại còm nhom,
Nghĩ lại trăm đường do tại rượu,
Phải bỏ ngay thôi để vợ yêu.

 
Mọi việc lo toan sáng đến chiều,
Của tiền rủng rỉnh chẳng thèm tiêu,
Lương chín phần mười đem nộp vợ, (3)
Thuế luôn vượt mức, vợ sướng tê.
                                           (Vũ Đức Cảnh, 11-3-2014)
Chú thích:
(1) Phanh phệt phoá = Anh mệt quá.
(2) Phanh phợ, phôm phau phả phấp phôi = Anh nợ, hôm sau trả gấp đôi.
(3) Lương chia làm 10 phần thì chín phần mang nộp cho vợ.

Chị em trường ta

Trường ta ba chục giáo viên,

Hai mươi sáu chị đều hiền như nai,

Số đông thuộc đội chân dài,

Số còn lại - chẳng chân dài vẫn xinh.

Cao tuổi nhất, có chị Tình,

Luôn nhận việc khó về mình chẳng than,

Chị Bản thủ trưởng cơ quan,

Trung tâm đoàn kết của toàn trường ta.

Tiếp đến chị Hường thứ ba,

Là hoa hậu già trong mắt chị em,

Ngó sang chị Luyến mà xem,

Cơ ngơi đồ sộ như miền núi non.

Người nho nhỏ lại thon thon,

Ăn ở vuông tròn đích thị cô Hương,

Nói năng thì ngọt như đường,

Cô Hài tổ trưởng tinh tường chuyên môn.

Chẳng thanh thanh, chẳng thon thon,

Dáng đẹp tròn tròn, thì đúng cô Thanh,

Nhỏ nhắn, dáng người mành mành,

Tính nết hiền lành, thì đó cô Tươi.

Dù giận ai, vẫn tươi cười,

Điềm đạm tình người, thì rõ cô Văn,

Vô tư, lòng chẳng băn khoăn,

Cô Huệ tươi tắn quanh năm vui cười.

Năng luyện tập, rất yêu đời,

Cô Nghiêm dáng chuẩn như người diễn viên,

Giỏi công nghệ- nhất cô Liên,

Năng động dịu hiền, chị ngợi-em ca.

Chẳng cần trông, vẫn nhận ra,

Tiếng nói trong trẻo ấy là cô Loan,

Đủng đỉnh nhất, là cô Giang,

Chăm lo việc, chẳng luận bàn nhỏ to.

Luôn nhỏ nhẹ, chẳng nói to,

Ấy là cô Dịu, dáng to, hơi tròn,

Luôn lo lắng đến gầy mòn,

Đó là cô Huế thon thon, gầy gầy.

Lạc quan, tươi tắn mọi ngày,

Tên như hương ướp, cô này - cô Thơm,

Biết thời sự có cô Tâm,

Chăm chỉ sưu tầm kiến thức Tây Đông.

Cô hoa hậu sinh năm Rồng,

Tên cô là Hảo đẹp không gì bằng,

Xinh tươi như đoá bằng lăng,

Vừa duyên dáng, lại dịu dàng - cô Thêu.

Người mà - ai trông cũng yêu,

Dáng chuẩn mọi chiều, cô ấy Việt Anh,

Người thanh tiếng nói cũng thanh,

Giỏi vẽ tạo hình, thì đấy cô Lương.

Dáng khệ nệ, đến là thương,

Vác bụng đến trường thì đó cô Nguyên,

Thủ thư vừa hồng vừa chuyên,

Cô Thương thư viện vừa hiền vừa ngoan.

Cô Hằng dạy tiếng Inh-lan (England)

Dạy bọn trẻ biết se-vần, ết, nai, (1)

Cô Bích, xinh chẳng kém ai,

Làm công tác Đội, trẻ hoài thêm xuân.

Có nam có nữ mới xuân,

Các cô xinh đẹp có phần những ai?

Hà-Cảnh-Du-Hiển mát tay, (2)

Chăm sóc các chị càng ngày càng xinh.

                                      (Vũ Đức Cảnh)

Chú thích: 

Ảnh của các chị em được đăng cụ thể tại trang web: vuduccanhgv.com

(1) se-vần (seven- số 7), eight (ết- số 8), nine (nai- số 9).

(2) 4 thầy giáo trong trường.